محمد حسين بن مهدى فراهانى
203
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
بقاع ديگر از اينجا كه گذشت قدرى بالاتر به بغل كوه مىرود ، آنجا نيز محوطهء كوچكى است و دو خانوار ساخته و سكنى نمودهاند . و در اين محوطه دو بقعه است ، يكى حضرت عبد المطلب و حضرت عبد المناف مدفون است و در بقعهء ديگر نيز حضرت ابى طالب سلام اللّه عليه مدفونست . اينها هم زيارتگاه است و حضرت ابى طالب اغلب زيارتگاه شيعه و عجم است . كوههاى مكه كوه بو قبيس در شرقى مسجد الحرام واقع شده و داخل شهر است . و در بالاى او دو مقام دارد ، يكى خانهء سنگى بىسقفى است كه شق القمر آنجا شده و زيارتگاه است ، و يكى خانهايست سنگى كه با سقف [ است ] ، و حضرت رسالتپناهى در آنجا مىگويند نماز خوانده و بلال اذان گفته است . يكى جبل النور است كه او را جبل حرا مىگفتهاند . وقتى رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله در آن كوه طواف مىكرد ، كوه در رقص آمد و چالاك شد . فرمودند « اسكن يا حرا » . از شهر مكه تا جبل النور يك فرسخ است . در بين راه آنجائيست كه سابقا از آنجا آب سيل به طرف شهر مىآمده و خرابى مىرسانيده . سدى خيلى محكم در آنجا بستهاند كه قريب هفت صد قدم است . مىگويند سلطان سليمان عثمانى اين سد را بسته . اين جبل النور كوه سنگى بلندى است . و راه را قسمى ساختهاند كه سوارهء الاغ به زحمت مىتوان رفت . نرسيده به قلهء كوه ، ابتدا بركهء بزرگى ساختهاند كه از آب باران پر مىشود . بعد از آن به قبهاى مىرسد كه در وسط قبه سنگ بزرگى است كه آن سنگ به عرض شكافته شده و معروف اينست كه در اين روى سنگ شق صدر نبى صلى اللّه عليه و آله شده و سورهء « أَ لَمْ نَشْرَحْ » « 12 » نازل گرديده است . متولى آنجا مردم را در وسط اين سنگ مىخواباند ، به جهت برآوردگى حاجت خودش كه گرفتن پول باشد . و پائين همين كوه غارى است . درب غار دو سنگ خيلى بزرگ است و ما بين اين دو سنگ همين قدر باز است كه انسان به زحمت مىرود و داخل غار مىشود . و غار كوچكى است مدور از سنگ كه محل عبادت حضرت رسالت پناهى است . و اينجا نيز زيارتگاه است . و يكى هم جبل الثور است كه حضرت ختمىمآب در غار او پنهان شده و زيارتگاه
--> ( 12 ) - سورهء انشراح ، 94 ، آيهء 1 « أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ » .